Axenda 2030

O 25 de setembro de 2015, a Asemblea Xeral das Nacións Unidas aprobou a Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sostible.

A Axenda propón 17 Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS) con 169 metas integrados e indivisibles que cobren os tres eixes da sostibilidade: o eixe económico, o social e o ambiental.

É  recoñecida como un plan de acción a favor das persoas, do planeta e da prosperidade, que tamén pretende reforzar a paz universal e o acceso á xustiza.

Implica un chamamento á acción global durante os vindeiros 15 anos (dende o 2015 ao 2030).  Ao adoptala, os Estados comprometéronse a mobilizar os medios necesarios para a súa aplicación.

Implica un compromiso común, voluntario e universal no que cada país enfronta retos específicos na busca dun Desenvolvemento Sostible. Cada un deles establecerá os seus propios obxectivos nacionais, vinculados aos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS).

Cal é a finalidade dos ODS?

Os 17 Obxectivos de Desenvolvemento Sostible  entraron en vigor oficialmente o 1 de xaneiro de 2016. Con estes obxectivos universalmente declarados, os países intensificarán os seus esforzos para acabar coa pobreza en todas as súas formas, reducir a desigualdade e loitar contra o cambio climático, garantindo, ao mesmo tempo, que ninguén se deixe atrás.

Os 17 ODS inclúen, entre outras cousas, a erradicación da fame e a seguridade alimentaria; garantir unha vida sa e unha educación de calidade; lograr a igualdade de xénero; garantir o acceso á auga e á enerxía; promover un crecemento económico sostible; adoptar medidas urxentes contra o cambio climático; promover a paz e facilitar o acceso á xustiza.

Os ODS como oportunidade de cambio

Os ODS elaboráronse durante máis de dous anos de consultas públicas, a interacción coa sociedade civil e as negociacións entre países . Aínda que os ODS non son xuridicamente vinculantes, espérase que os gobernos os adopten como propios e establezan marcos nacionais para alcanzar as metas propostas.  Os países teñen a responsabilidade primordial de supervisar e revisar os avances realizados no cumprimento dos ODS, para o que será necesario recoller datos de calidade, accesibles e oportunos. 

ODS EN ACCIÓN: EMPRESAS

Josefa de León, vocal no comité executivo do Pacto Mundial en España, e Directora de Competitividade Estratéxica en Agroamb Prodalt SL, explícanos a contribución que pode chegar a facer o sector empresarial en términos de aplicación dos ODS.

ODS 1: FIN DA POBREZA

Ante unha situación de pobreza económica, a nosa sostibilidade persoal verase directamente condicionada. Porén, a pobreza non é únicamente a falta de ingresos. Inclúe tamén a fame e a malnutrición, o acceso limitado á educación e a servizos básicos, a discriminación e a exclusión social.

O Informe do PNUD do ano 2000 recoñece a pobreza como causa e consecuencia da vulneración dos dereitos humanos. Sen dereitos humanos non é posible falar de desenvolvemento humano sostible, e polo tanto, é importante destacar a súa presenza na Axenda 2030 e en cada un dos seus obxectivos.  Se queres coñecer máis datos e cifras sobre o contexto de este ODS, podes facelo nesta ligazón.

Para abordar o ODS 1 “FIN DA POBREZA”, suscítase que cada país adopte medidas para asegurar que as persoas en situación de pobreza e maior vulnerabilidade poidan participar, contribuír e beneficiarse do seu propio desenvolvemento, partindo da realidade nacional. Estas medidas están recollidas na resolución oficial da Axenda 2030: “Transformar o noso mundo: a Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sostible”.

Porén, a continuación mostramos un resumo de 7 metas propostas para este ODS.

ODS 2: FAME CERO

A alimentación é un dereito humano recoñecido na  Declaración Universal dos Dereitos Humanos. Supón o dereito a ter “acceso, individual ou colectivamente, de xeito regular e permanente, a unha alimentación cuantitativa e cualitativamente adecuada e suficiente, así como os medios necesarios para producila, de forma que corresponda coas tradicións culturais de cada poboación e que garanta unha vida física e psíquica satisfactoria e digna”.

Porén, o solo, os ríos, os océanos, os bosques e a biodiversidade planetaria están sendo degradados. O cambio climático está poñendo maior presión sobre os recursos, aumentando os riscos asociados a desastres. Moitos agricultores xa non poden traballar nas súas terras por mor de adversidades climáticas.  Os datos e cifras da ONU sobre esta situación son alarmantes. 

Ante este contexto, necesitamos unha profunda reforma do sistema agrario e alimentario mundial para asegurar a nutrición de calidade para o total da poboación planetaria actual e en especial, aos dous mil millóns de persoas adicionais que se prevé que vivirán no ano 2050. Para poñer fin ao fame no mundo en 2030 será necesario investir nas zonas rurais e nas zonas urbanas, así como en protección social, para asegurar que as persoas en situación de pobreza teñan acceso ao alimento e poidan mellorar os seus medios de vida.

Dende SomosTerra apostamos por construir este camiño a través da Agroecoloxía.

A agroecoloxía, segundo a Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura (FAO), defínese como o conxunto de prácticas que estudan como os diferentes compoñentes dos agrosistemas interactúan entre si e integra prácticas e sistemas agrícolas sostibles que optimicen e estabilicen a produción.

Ademais, consiste nun movemento social que persegue os papeis multifuncionais para a agricultura, tendo en conta a xustiza social, a identidade cultural e a viabilidade económica en zonas rurais. A agroecoloxía, polo tanto, xoga un papel clave no camiño de alcanzar as metas propostas do “ODS 2 Fame cero”. Para coñecer mellor este concepto, recomendamos Revista Agroecoloxía.